Pol-Audio M 112-500 NDP AK. Aktywny zestaw głośnikowy/monitor sceniczny

2014-07-28

Dyskusja na temat który typ urządzeń głośnikowych – aktywne (z wbudowanym wzmacniaczem) czy pasywne – ma chyba niewiele krótszą tradycję niż dyskusja na temat wyższości świąt Wielkanocnych nad świętami Bożego Narodzenia (lub na odwrót) i w obu przypadkach każda z opcji ma swoich zagorzałych zwolenników i zaciekłych przeciwników.

W obu też przypadkach nie ma jednoznacznego rozstrzygnięcia, i być nie może, kto ma rację, bo – tak jak w życiu – jeden woli łowić ryby, a drugi wspinać się po skałkach. Tak czy siak, na rynku można spotkać sporo konstrukcji tak w jednej, jak i drugiej technologii, i każde znajdują swoich nabywców. Kto chce jednak uszczknąć zarówno kawałek jednego, jak i drugiego tortu, musi w swojej ofercie mieć oba typy urządzeń. No, musi-nie musi, są firmy, które zdecydowanie opowiadają się za jedną albo drugą opcją i których gros produktów (a nawet wszystkie) są wykonane wyłącznie jako zestawy pasywne lub wyłącznie wyposażone we wzmacniacz(e).

Przykładem tej drugiej opcji jest np. znana na całym świecie firma Meyer Sound, w ofercie której próżno szukać „zwykłych paczek”, tzn. zestawów nie wyposażonych we własną końcówkę (lub końcówki) mocy. Z kolei jeśli miałbym wymienić firmy, które przychylają się do pierwszej opcji, tzn. oferujące głównie zestawy pasywne, to pierwszą, która przychodzi mi na myśl, jest nasze rodzime Pol-Audio. Co prawda firma pana Leszka Polanowskiego ma już na swoim koncie zestawy aktywne, ale – jak sam szef firmy przyznaje – nie są to ich „ulubione” konstrukcje. Jednak pan Leszek należy do osób, które uważnie słuchają swoich klientów, starając się wychodzić naprzeciw ich potrzebom, stąd w tym roku firma Pol-Audio zaprezentowała nowy aktywny monitor/zestaw głośnikowy o dość zagmatwanej nazwie

M 112-500 NDP AK


Urządzenie zarówno z nazwy, jak i wyglądu kojarzy się z innym, znanym już dość dobrze monitorem Pol-Audio M 112- 450, bo też i z niego się „wywodzi”. A konkretnie bazuje na jego obudowie, oczywiście odpowiednio przystosowanej do potrzeb zainstalowania w niej modułu z elektroniką.


M 112-500 NDP AK jest więc dwudrożnym zestawem głośnikowym, z 12-calowym przetwoikiem niskotonowym (cewka 2,5”), wyposażonym w neodymowy magnes i aluminiowy kosz, który uzupełnia jednocalowy driver firmy BMS (z cewką o średnicy 1”).

Zestaw jest klasyczną konstrukcją typu bass-reflex, w sklejkowej obudowie pokrytej lakierem poliuretanowym, o fakturze chroniącej przed zarysowaniami.

Z racji tego że podstawowym przeznaczeniem zestawu jest praca na scenie, jako monitor, gumowe podkładki chroniące obudowę zamocowane są na „boczno-tylnej” ściance urządzenia. Z kolei jedna z „małych” ścianek wyposażona jest w gniazdo statywu o regulowanym kącie pochylenia, co pozwala na zastosowanie M 112-5 00 NDP AK jako niewielkiego, mobilnego zestawu nagłośnieniowego.


Głośniki zabezpiecza osłona wykonana z ażurowej blachy stalowej, polakierowanej na kolor czay matowy, dodatkowo podklejona cienką, przeźroczystą akustycznie gąbką. Całość obudowy, do czego przyzwyczaiła nas już firma Pol-Audio, jest bardzo estetyczna i solidna.

ELEKTRONIKA


Jak już wspomniałem, M 112-500 NDP AK jest aktywnym zestawem głośnikowym, jednak nie w takim sensie, jak to zwykle ma miejsce w nomenklaturze angielskiej. Tam bowiem określenie „active” informuje, że zestaw nie ma wbudowanej zwrotnicy, a podział pasma pomiędzy poszczególnymi przetwoikami odbywa się jeszcze przed wzmacniaczem (lub wzmacniaczami), za pomocą elektronicznego crossovera niskiego poziomu. Natomiast urządzenie głośnikowe, które ma „na pokładzie” wzmacniacz lub wzmacniacze określa się mianem „powered”, co w zasadzie nie ma swojego odpowiednika w języku polskim (stąd całe zamieszanie). Jeśli tak na to spojrzymy, to M 112-500 NDP AK jest zestawem „powered”, ale nie jest „active”, tzn. dysponuje własnym wzmacniaczem (jednym), ale podział sygnału pomiędzy dwa przetwoiki zestawu dokonywany jest pasywnie, tzn. przez osobną, wbudowaną zwrotnicę wysokiego poziomu, już po końcówce mocy. Takie rozwiązanie jest bardziej ekonomiczne niż stosowanie wewnętrznego crossovera aktywnego i dwóch końcówek mocy, co też ma swoje odbicie w cenie zestawu.


Tak więc M 112-500 NDP AK wyposażony jest we wzmacniacz klasy D, o mocy 500 W, oraz układy wejściowe (w tym trzypunktowy korektor barwy). Wszystko to mieści się na „plecach” urządzenia, zajmując dwie płytki drukowane (na jednej impulsowy zasilacz i końcówka mocy, na drugiej układy wejściowe), stanowiąc całość wraz z panelem przyłączeniowo-regulacyjnym. Wewnątrz obudowy, u samego dołu, przymocowana jest kolejna płytka, zawierająca elementy zwrotnicy. A tak wybiegając nieco myślą w przód, zwrotnica ta to prawdziwy majstersztyk, dzięki której uzyskano nie tylko niemalże idealnie płaską charakterystykę amplitudową, ale także bardzo wyrównany przebieg charakterystyki fazowej. Mnie osobiście to za bardzo nie zaskoczyło, gdyż znam dbałość pana Leszka o staranne zaprojektowanie zwrotnicy i dobór właściwych elementów, z minimalną ich tolerancją. Skutki tego widać zresztą doskonale na naszych pomiarach (w ramce „Pomiary”).



PANEL TYLNY


Panel przyłączeniowo-regulacyjny nie odstrasza mnogością gniazd czy regulatorów. Mamy tu jedno wejście, gdyż urządzenie jest jednokanałowe, ale w dwóch formatach.

Pierwsze złącze, o przełączanej czułości mikrofon/linia, to gniazdo typu Combo (XLR-jack ¼”), drugie zaś to gniado RCA, czyli cinch. Oba mają równolegle do nich przyłączone gniazda Link, adekwatne do formatu gniazda wejściowego (tj. męski XLR i RCA), które pozwalają na podanie sygnału wchodzącego na wejście monitora na kolejne urządzenie.


Oba gniazda mają wspólną regulację wzmocnienia sygnału, poniżej której znajduje się czerwona dioda LED, informująca o aktywacji limitera sygnału.

Poniżej gniazd umieszczono, jeden pod drugim, trzy regulatory korektora barwy – dwa skrajne są to filtry półkowe niskich i wysokich częstotliwości, zaś środkowy to filtr o charakterystyce dzwonowej i stałej częstotliwości. Znów wybiegając myślą wprzód dodam, że z naszych pomiarów wynika, iż ten ostatni filtr, o szerokości 2 oktaw, ma częstotliwość środkową w okolicy 3 kHz, zaś częstotliwości graniczne filtrów półkowych wynoszą mniej więcej 100 Hz i 10 kHz.

Znajdująca się pod korektorem zielona dioda LED informuje o gotowości urządzenia do pracy, tzn. o załączeniu zasilania i braku aktywacji któregokolwiek z zabezpieczeń końcówki. Na samym dole znajduje się gniazdo zasilania, typu komputerowego, oraz wyłącznik zasilania, zaś między tym gniazdem a regulatorami barwy znajdziemy jeszcze jedno gniazdo – typu Speakon – na które nie dajmy się nabrać. Być może docelowo, w przyszłych zastosowaniach, będzie to złącze służące do podłączenia dodatkowego zestawu pasywnego, póki co jednak gniazdo to „wisi” do niczego nie podłączone (patrz zdjęcie modułu elektroniki poniżej).

Układ wzmacniacza i zasilacza jest chłodzony konwencjonalnie, bez stosowania dodatkowych wentylatorów, toteż urządzenie pracuje bezszelestnie. Montaż elektroniki nie pozostawia wiele do życzenia – wszystko jest solidnie zlutowane, zaizolowane (złącza gniazda zasilającego i wyłącznika), a okablowanie ograniczone do minimum.

 

 

INFORMACJE:


Moc: 500 W RMS
Pasmo przenoszenia: 50 Hz-20 kHz (-10 dB)
Efektywność (1 W/1 m): 99 dB
Wymiary: 605 × 378 × 365 mm
Waga: 16,5 kg
Cena: 3.567 zł

POL-AUDIO Leszek Polanowski
ul. M.C. Skłodowskiej 33, 05-420 Józefów
tel: (22) 789 30 02, 789 64 87
www.polaudio.pl

BRZMIENIE


Wygląd, wykonanie, oferowane funkcje czy ergonomia to bardzo ważne aspekty, jednak w przypadku zestawów głośnikowych i tak nad tym wszystkim jest jego brzmienie, z uwzględnieniem przeznaczenia danego urządzenia. Pod tym względem nowa konstrukcja Pol-Audio wręcz rozkłada na łopatki często znacznie droższych konkurentów. Czego bowiem oczekujemy od monitora (ale i też od każdego zestawu głośnikowego, jeśli nie jesteśmy fanem „uśmiechu dyskoteki”)? Przede wszystkim tego, żeby odtwarzał wieie sygnał, który doń dociera, a żeby spełnić te wymagania zestaw powinien cechować się wyrównaną charakterystyką, a najlepiej obiema – amplitudową i fazową. Dzięki temu dźwięk nie będzie podkolorowany, nie będzie żadnych „ubytków”, ani też żadne pasmo nie będzie uprzywilejowane względem innego. Tego np. oczekujemy od monitorów studyjnych, ale i na scenie zestawy o płaskiej charakterystyce są pożądane, pozwalają bowiem na ukształtowanie finalnego brzmienia według własnego uznania, co znacznie łatwiej osiągnąć mając „wszystko” w całym paśmie akustycznym (wystarczy wtedy popodcinać to, co nam nie pasuje) niż próbując na siłę podbijać to, czego nie ma (w myśl powiedzenia, że z pustego i Salomon nie naleje).

W brzmieniu M 112- 500 NDP AK trudno doszukać się jakichś dokuczliwych, a nawet wręcz słyszalnych braków. Zestaw gra bardzo „bogatym” brzmieniem, szczególnie w zakresie średnicy pasma, co dla ucha przyzwyczajonego do konturowych brzmień, jakim raczy nas niestety gros producentów (szczególnie sprzętu „domowego użytku”), może to sprawiać wrażenie „pudełkowatości” brzmienia. Wprawne jednak ucho w mig doceni to, że takie wrażenie słuchowe zapowiada wyrównaną charakterystykę. W górze pasma mamy precyzyjne odtwarzanie wszelkich niuansów i „smaczków”, które tam się często „ukrywają”, jednak bez uciążliwego „przewalenia” tego pasma. Bas oczywiście nie powala z nóg, bo też i trudno spodziewać się burzącego brzmienia po kompaktowej paczce na 12-calowym głośniku, nie ma się jednak wrażenia, że czegoś brakuje w zakresie – powiedzmy – od 100 Hz w górę. Dekla rowane przez producenta 500 watów mocy wydaje się być rzeczywistymi 500-watami (a nie papierowymi), bowiem z M 112-500 NDP AK można wykrzesać naprawdę sporo zanim dioda limitera zaczyna swoim błyskaniem informować nas o dotarciu „do sufitu” – w zasadzie ciężko wtedy stać w bliskim sąsiedztwie urządzenia, bez chronienia swoich uszu.

Pochwalić trzeba też dobór parametrów korektora – filtr środkowy ma mniejszy zakres tłumienia/podbicia niż filtry skrajne, dzięki czemu uzyskamy słyszalne, ale nie nachalne zmiany w środku pasma. Pozwala to np. trochę podciąć średnicę, gdy chcemy nieco „ułagodzić” ogólne brzmienie (stosując zestaw jako mobilne nagłośnienie), albo jeszcze bardziej podkreślić pasmo odpowiedzialne za wyrazistość wokalu, gdy zajdzie taka potrzeba. Z drugiej strony nie wyobrażam sobie takiej sytuacji w przypadku M 112- 500 NDP AK, bowiem na scenie, dzięki równej pracy, monitor „przebija” się rewelacyjnie z wokalem czy też innymi źródłami, które „umiejscowione” są głównie w zakresie średnich częstotliwości. Wracając do korektora – filtry skrajne pozwalają podbić najniższe i najwyższe częstotliwości, jeśli chcemy wykorzystać monitor jako mały zestaw nagłośnieniowy, np. na małym plenerze. Możemy też za ich pomocą podciąć co nieco górę i dół, jeśli zestaw będzie pracował na scenie jako monitor, gdzie być może nie będziemy potrzebować tyle dołu, a podcięcie najwyższych częstotliwości pozwoli zwiększyć odstęp od sprzężeń.

Te wszystkie wrażenia, złowione uchem, potwierdzają nasze pomiary (patrz ramka „Pomiary”), gdzie faktycznie przebieg charakterystyki amplitudowej można porównać z niejednym monitorem studyjnym, zaś charakterystyka fazowa wydaje się być wręcz niewiarygodna (dla pewności pomiar wykonany został kilkukrotnie) przy swojej liniowości. W ramce z pomiarami można też „przyglądnąć się” pracy korektorów, a z przebiegu charakterystyki kierunkowej można wysnuć wniosek, iż dyspersja zestawu w płaszczyźnie horyzontalnej (w pozycji na statywie) wynosi 60 stopni.

 

POMIARY

Pomiary zostały wykonane za pomocą sygnału typu przemiatany sinus lub szum różowy. Program pomiarowy SatLive, mikrofon pomiarowy Audix TR-40, moduł USB Emu Traker Pre. Charakterystyki z wygładzaniem 1/3 oktawy. Zestaw ustawiony na statywie.


Funkcja przejścia (transfer function) zestawu Pol-Audio M 112-500 NDP AK – u góry charakterystyka amplitudowa, u dołu fazowa. Od razu rzuca się w oczy generalnie bardzo wyrównany przebieg obu charakterystyk, przy czym charakterystyka amplitudowa w zakresie średnich częstotliwości (400 Hz-4 kHz) jest niemalże idealnie płaska. Lekkie, ok. 2-decybelowe podcięcie w okolicy 5 kHz sprawia, że ostro brzmiące instrumenty, np. przesterowane gitary, nie „kłują”. Lekko podbita jest góra (7-18 kHz) i dół pasma (120-200 Hz), jednak podbicie to nie przekracza 3 dB.


Charakterystyka amplitudowa zestawu M 112-500 NDP AK (kolor granatowy), mierzona w odległości 1 m, oraz charakterystyki poszczególnych jego głośników, mierzone w polu bliskim: drivera (czerwona), woofera (zielona) i otworu bass-relex (różowa). Z przebiegu charakterystyk drivera i woofera można wysnuć wniosek, iż punkt podziału crossovera wypada w okolicy 2,2 kHz, dzięki czemu driver pracuje mniej obciążony niż w przypadku niższych podziałów.

 

Charakterystyka kierunkowa zestawu M 112-500 NDP AK (bez najniższych częstotliwości) przy pomiarze w osi (niebieska) oraz pod kątem 30 (czerwona) i 45 (zielona). Wraz ze zwiększaniem kąta odsłuchu charakterystyka w zakresie wyższych częstotliwości „odpada” dość proporcjonalnie, co jest zaletą, bowiem nie zmienia zbyt słyszalnie równowagi tonalnej odtwarzanego materiału. Można przyjąć, iż dyspersja w tej płaszczyźnie wynosi 60 stopni (przy 45 stopniach, a więc przy dyspersji 90-stopniowej, więcej niż 6-decybelowy „ubytek” na charakterystyce można zaobserwować już powyżej 9 kHz).

 

Charakterystyka amplitudowa zestawu przy zerowym, maksymalnym i minimalnym ustawieniu półkowych filtrów korektora barwy (wykres góy) oraz przy maksymalnym podbiciu i stłumieniu filtru środkowego (wykres dolny). Filtry półkowe, o częstotliwościach mniej więcej 100 Hz i 10 kHz, pracują w zakresie ±9 dB, natomiast filtr środkowy, o szerokości 2 oktaw i częstotliwości w okolicy 3 kHz, można podbić lub stłumić o około 5 dB.

 

PODSUMOWANIE


Nowy aktywny monitor/zestaw głośnikowy Pol-Audio – M 112-500 NDP AK – jest, moim zdaniem, nie tylko produktem, na który warto zwrócić uwagę. Dzięki swoim parametrom bowiem pozostawia daleko w tyle niejedno urządzenie tego typu konkurencyjnych firm, nie odstając wcale zbytnio ceną, nawet od urządzeń produkowanych u wschodnich sąsiadów naszych południowo-wschodnich sąsiadów (tych od Putina). Oprócz świetnego brzmienia, rewelacyjnej charakterystyki fazowej i sporej mocy kolejnymi plusami zestawu są jego kompaktowe gabaryty i wyjątkowo niska waga – nieco ponad 16 kg w przypadku aktywnego zestawu, w klasycznej obudowie sklejkowej, to świetny wynik. Jedyna mała niedogodność podczas pracy w funkcji wedge’a to utrudniony dostęp do regulatorów w tej pozycji. Ale z drugiej strony specyfiką pracy monitorów scenicznych jest to, że nie powinno się tam grzebać po ich ustawieniu i przygotowaniu do pracy, więc może to i lepiej.

M 112-500 NDP AK szczerze mogę polecić wszystkim tym, którzy szukają uniwersalnego zestawu głośnikowego, który świetlnie sprawdzi się jako odsłuch na scenie, poradzi sobie bez problemu jako mobilne nagłośnienie mniejszych eventów (a jeśli jeszcze podeprzemy go jakimś subbasem, to nawet na niewielkim plenerze), a także jako… monitor w studiu. I piszę to z pełną świadomością, czego potwierdzeniem jest jego charakterystyka (a także, oczywiście, brzmienie – co jest „skutkiem” owej charakterystyki), predestynująca go również do takich zastosowań.

Gdybyśmy na wzór innych mediów przydzielali jakieś wyróżnienia, typu „Polecany Produkt” czy „Nasz Typ”, to Pol-Audio M 112-500 NDP AK w pełni na takie wyróżnienie by zasłużył.

Piotr Sadłoń


Więcej informacji o prezentowanym urządzeniu oraz innych produktach firmy Pol-Audio na stronie inteetowej producenta: www.polaudio.pl.